Rekultywacja jest jednym z najistotniejszych działań na rzecz przywrócenia wartości użytkowych i przyrodniczych terenom pogórniczym oraz odtworzenia lub kształtowania nowych cech środowiskowych. Ma ona również na względzie zapewnienie bioróżnorodności. W PGE przywracamy wartości użytkowe i przyrodnicze terenom pogórniczym, aby odtworzyć lub ukształtować nowe cechy środowiskowe. W tym celu określamy rodzaje i metody rekultywacji oraz przedstawiamy wizje krajobrazu po zakończonej rekultywacji.
Prowadzone w PGE działania rekultywacyjne obejmują następujące etapy:
- rekultywacja wstępna (przygotowawcza) – dotyczy rozpoznania czynników warunkujących prawidłowość przebiegu rekultywacji. Na tym etapie prowadzone są pomiary niwelacyjne, sporządza się mapy górnicze oraz opracowuje dokumentację kosztorysowo-projektową,
- rekultywacja podstawowa (techniczna) – dotyczy makroniwelacji obejmującej roboty ziemne, polegające na odpowiednim ukształtowaniu zwałowiska w układ skarp i półek, regulacji stosunków wodnych za pomocą obiektów i urządzeń hydrotechnicznych oraz rekonstrukcji lub budowy dróg dojazdowych,
- rekultywacja szczegółowa (biologiczna) – dotyczy polepszenia właściwości powietrzno-wodnych gruntów, likwidacji ich nadmiernego zakwaszenia, uzupełnienia brakujących składników pokarmowych, wprowadzenia roślinności zielnej i drzewiastej odtwarzającej warunki biologiczne terenu oraz zabezpieczającej przed erozją powierzchniową,
- zabiegi porekultywacyjne – obejmują pielęgnację sadzonek i uzupełnienia wypadów.
Na obszarze terenów pogórniczych Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów dominuje obecnie leśny kierunek rekultywacji. Można wstępnie oszacować, że docelowo do zagospodarowania leśnego przekazanych zostanie ok. 5500 ha terenu z uwzględnieniem pasów ochronnych przy zbiornikach wodnych.
Kopalnia Bełchatów przekazała już Lasom Państwowym ponad 1500 ha zrekultywowanych, zalesionych gruntów. Góra Kamieńsk jest obecnie najwyższym wzniesieniem w środkowej Polsce o wysokości 395 m n.p.m.
Zrekultywowany teren Góry Kamieńsk, oprócz funkcji przyrodniczych, pełni także role gospodarcze i społeczne. Zlokalizowana tam farma wiatrowa – Park Wiatrowy Kamieńsk – składa się z 15 turbin wiatrowych o mocy 30 MW i produkuje czystą energię dla ok. 6 tys. gospodarstw domowych. Na Górze Kamieńsk znajduje się również całoroczny kompleks rekreacyjno-sportowy. Ośrodek Sportu i Rekreacji „Góra Kamieńsk” jest jedną z największych atrakcji turystycznych regionu. Turyści mają do dyspozycji ścieżki rowerowe, stok narciarski z trasami o zróżnicowanym stopniu trudności oraz tor saneczkowy.
W rejonie Bełchatowa trwa rekultywacja kolejnych terenów. W wyniku rekultywacji powstaną dwa wzniesienia i dwa jeziora.
W 2021 roku rozpoczęliśmy prace w kierunku wypłycenia wyrobiska masami ziemnymi. Proces zakończy się w 2033 roku. W następnych latach, do 2043, zajmiemy się kształtowaniem skarp wyrobiska. Na terenie eksploatowanych obecnie wyrobisk Pola Bełchatów i Pola Szczerców powstaną dwa zbiorniki wody o łącznej powierzchni lustra wody przeszło 4000 ha. Zmieszczą się w nich nawet 3 mld metrów sześciennych wody. W najgłębszym miejscu głębokość zbiorników osiągnąć może ok. 170 m. Oznacza to, że bełchatowskie jeziora będą głębsze od najgłębszego jeziora w Polsce – jeziora Hańcza.
Formowanie zwałowiska zewnętrznego Pola Szczerców, czyli następnego po Górze Kamieńsk wzniesienia w pobliżu kopalni, zostało już zakończone. Zwałowisko osiągnęło swoją docelową wysokość i kształt i od 2002 roku jest poddane rekultywacji w kierunku leśnym, zadarnieniowym i przemysłowym. Na części wierzchowiny oraz na zboczu południowo-zachodnim i na części zbocza południowego zaplanowaliśmy budowę instalacji fotowoltaicznych. Nowa góra będzie także pełniła funkcję rekreacyjną.
W przypadku kopalni Turów, rekultywacja ukierunkowana jest na zagospodarowanie leśne. Prowadzona jest na bieżąco na terenach, na których zakończyliśmy eksploatację. Zrekultywowane zwałowisko zewnętrzne Kopalni w Turowie to kompleks leśny o powierzchni ponad 21 km2, który oprócz walorów krajobrazowych stanowi nieoceniony obszar tlenotwórczy gminy Bogatynia.